TÌM HIỂU VỀ SỰ KHÁC NHAU GIỮA URI, URL VÀ URN

25/03/2021 344
CODEWELL

Với bất kỳ ai sử dụng internet, URL là một tên gọi không còn xa lạ dùng để chỉ “địa chỉ web”. Riêng với dân công nghệ, cụm từ URL thường được đi kèm với hai khái niệm khác là URIURN. Thậm chí những thuật ngữ này còn bị nhầm lẫn với nhau. Trong bài viết này, tác giả đến từ CO-WELL Asia sẽ chỉ ra sự khác biệt giữa 3 khái niệm này và những trường hợp sử dụng cụ thể.

1. Quan hệ giữa URI, URL và URN

Nhìn vào tên gọi, ba cụm từ này có vẻ là 3 cụm từ riêng biệt. Tuy nhiên thực ra chúng lại có mối quan hệ là tập cha – tập con của nhau. Trước khi đi vào tìm hiểu sâu về mỗi cụm từ, hãy cùng xem mối quan hệ giữa chúng là như thế nào nhé.

T3. URL 02

Nhìn vào sơ đồ ta có thể nhận thấy URI là tập cha của tập URL và tập URN.

Cả URN và URL đều được gọi là một URI. Một URI, có thể là một URN hoặc URL tuỳ theo cấu trúc của nó. Nhưng điều ngược lại thì chưa chắc chắn. Để hiểu rõ hơn, chúng ta cùng nhau đi tìm hiểu về định nghĩa của bộ ba này nhé.

 

2. Định nghĩa về URI, URL và URN

T3. URL 03

2.1. URL (Uniform Resource Locator)

URL là “định vị tài nguyên” hay nói dễ hiểu là URL chỉ ra vị trí và cách thức lấy tài nguyên.

Ví dụ:

  • https://techsharing.co-well.com.vn : Đây là URL vì vừa chỉ ra địa chỉ tài nguyên ( https, http, file hay ssh…) vừa chỉ ra được giao thức truy cập tài nguyên. Đây cũng có thể gọi là URI).
  • co-well.com.vn : Đây không là URL vì không chỉ ra được giao thức truy cập. Đây cũng có thể gọi là URI.

 

2.2. URN (Uniform Resource Name)

URN là “định danh tài nguyên” hay nói dễ hiểu là nó chỉ ra tên của tài nguyên.

Ví dụ:

  • org/img.png: Đây là URN vì nó sẽ cung cấp cho ta định danh của tài nguyên này trên mạng, khác URL ở chỗ URN này sẽ không chỉ cho ta chính xác sử dụng giao thức hay cách nào để lấy tài nguyên.
  • codehub.vn: Đây không là URL vì không chỉ ra được giao thức truy cập (https, http, file hay ssh…) (Đây cũng có thể gọi là URI).

Tóm lại: Giống như con người để xác thực một ai đó chúng ta cần tên và địa chỉ của người đó thì URL sẽ có nhiệm vụ là chỉ ra địa chỉ và phương thức để đi đến người đó, còn URN sẽ có nhiệm vụ xác định tên của người đó.

 

 

2.3. URI (Uniform Resource Identifier – Định dạng tài nguyên thống nhất)

Do URI là tập cha của URL và URN nên có thể dễ hiểu một URI dùng để chỉ ra vị trí của một tài nguyên hoặc tên của tài nguyên hoặc vừa chỉ ra được tên và địa chỉ của tài nguyên.

 

2.4. Ví dụ

Ví dụ 1: Ta có một địa chỉ sau:

https://techsharing.co-well.com.vn:3080/uploads/default/original/a1.jpeg

URL => https://techsharing.co-well.com.vn:3080

URN => uploads/default/original/a1.jpeg

URI => https://techsharing.co-well.com.vn:3080/uploads/default/original/a1.jpeg

Ví dụ 2: Mở rộng với một vài địa chỉ như sau:

Đây là một URI với URL là https://www.sample.com.vn/ và URN là logo.jpg

Đây là URI có URL là ftp://sample/files/ và URN là document.doc

Đây là URI chỉ có phần URL là https://www.sample.com (Không có phần URN).

  • urn:isbn:978-0132350884

Đây là URI chỉ có phần URN là urn:isbn:978-0132350884 (Không có phần URL).

Đây là URI nhưng không phải là URN cũng không phải URL. Vì chuỗi trên không chỉ ra được phương thức truy cập của URL (https:// hay fpt://, mailto:). Và chuỗi trên cũng không chỉ đích danh tài nguyên như URN là tên gì, file gì, ảnh gì…

 

3. Tóm tắt Sự khác nhau URI, URL và URN

URL

URNURI
Mô tả “vị trí” mạngMô tả “tên gọi” mạngCung cấp một kỹ thuật để xác định danh tính (“vị trí” hoặc “tên gọi” hoặc cả hai)
Liên kết một trang web, một thành phần của trang web hoặc một chương trình trên một trang web với sự trợ giúp của việc truy cập mạng các phương pháp như giao thứcĐược sử dụng để xác định một tài nguyên bằng một tên duy nhất và liên tụcĐược sử dụng để phân biệt tài nguyên này với tài nguyên khác bất kể phương pháp được sử dụng
Cung cấp thông tin chi tiết về loại giao thức sẽ được sử dụngKhông chứa đặc tả giao thứcCó thể chứa đặc tả giao thức hoặc không
Không cần chỉ đích xác tới tập tin hay định dạng nàoCần chỉ đích xác tên tập tin hay định dạngCó thể hoặc không chứa tên tập tin hay định dạng
Là một loại URILà một loại URILà “tập cha” của URL và URI

 

Kết

Trên đây là định nghĩa, đặc điểm và sự giống / khác nhau của 3 khái niệm URI, URL, URN được tổng hợp bởi tác giả đến từ CO-WELL Asia. Hy vọng qua bài viết này, các bạn đã hiểu rõ hơn và tránh nhầm lẫn khi cần sử dụng 3 yếu tố này trong tương lai.

Đừng quên theo dõi chuyên mục CODEWELL trên fanpage CO-WELL Asia và website CO-WELL để cập nhật những kiến thức công nghệ vô cùng hữu ích nhé!

 

CO-WELL Asia

 

Xem thêm bài viết chủ đề công nghệ tại đây.
Đọc thêm nhiều thông tin thú vị về CO-WELL Asia tại đây.